Trong những trường phái dùng cách phân tích để biết cổ phần lên hay xuống đang thịnh hành hiện nay thì trường phái phân tích kỹ thuật đang áp đảo những trường phái khác. Nhờ công nghiệp thông tin và Internet, cách phân tích kỹ thuật «đăng quang» cho phép những người sử dụng rành rẽ phương pháp này mua bán mau lẹ với một số vốn tương đối nhỏ trong một thời gian ngắn. Muốn trở thành tín đồ của trường phái phân tích kỹ thuật thì phải chấp nhận «giáo điều» không thể chứng minh như sau:

* Giá cả cổ phần là kết quả của tất cả những yếu tố kinh tế như xu hướng thị trường, tâm lý khách hàng, môi trường chính trị, tin tức lẫn tin đồn, khả năng phát triển, lời lỗ của công ty….
Vì vậy các cao thủ trong trường phái phân tích kỹ thuật chỉ chú trọng về biểu đồ, đến sự giao động giá cả và số lượng cổ phiếu được mua bán mà phán đoán sự lên xuống của nó, ít khi nào họ tốn thời gian để chú tâm vào công ty cổ phần này hoạt động về lãnh vực gì và cũng không cần biết bản báo cáo tài chính nó ra sao. Người càng muốn mua bán ngắn hạn chừng nào thì bản biểu đồ của họ phải càng có nhiều thông tin về giá cả chừng đó. Sau đây là loại biểu đồ đơn giản nhất. Nó chỉ niêm yết giá cả cổ phần và số lượng mua bán mà bạn đọc ở báo chí ghi lại giá cuối ngày.

Đây là biểu đồ giá cả một năm của công ty chứng khoán hàng đầu của Âu Châu, Euronext lên sàn tại thị trường Paris. Chỉ cần 2-3 giây thôi là bạn có thể nhận thấy là xu hướng giá cả công ty này đang lên so với đường vẽ MM50 (đường trung bình) màu xanh. Muốn có một nhận định chính xác hơn, bạn phải xem một loại biểu đồ khác như biểu đồ bar-chart.

Trong biểu đồ này ghi lại 3 tháng giao dịch cuối cùng của Euronext. Biểu đồ này còn cho bạn biết thêm những giao động giá cả khác. Xu hướng ngắn hạn của nó vẫn đang lên. Thay vì một sợi dây giá cả liên tục, thì người ta phân chia ra làm những hình tượng thẳng đứng để cung cấp cho bạn nhiều tin tức hơn. Mỗi đường thẳng đứng trượng trưng cho một giai đoạn thời gian, gạch ngang bên trái trượng tưng cho lúc đầu tiên, bên phải cho lúc cuối cùng. Trong đó : « Opening price » : Giá mở màn của giai đoạn, giây phút đầu tiên, gạch ở bên trái. « Closing Price »: Giá lúc giai đoạn kết thúc, giây phút cuối cùng, gạch ở bên phải. “High” for the period : Giá cao nhất trong giai đoạn này. “Low” for the period: Giá thấp nhất trong giai đoạn. Nhờ bản đồ bar-chart này thì bạn có thể có một khái niệm rõ ràng hơn về giá cả. Nhưng mà nó không cho bạn nhiều tin tức rõ ràng như là biểu đồ candlestick japanese (chandelier japonais). Trương truyền rằng biểu đồ candlestick được một thương gia Nhật tên Homma phát minh và sử dụng từ thế kỷ 18, ông sử dụng để phục vụ cho việc kinh doanh lúa gạo. Ưu điểm của biểu đồ này là nó là rõ ràng, hình tượng hơn bar-chart, cho phép những tay day trader hay swing trader xâm nhập và nhảy ra ngoài thị trường hết sức mau chóng. Hầu hết mọi day trader đều dùng biểu đồ candlestick. Ngày 19/03/2004, ở Paris trước 300 khán giả, Phillippe Erb đã dùng kinh nghiệm đọc biểu đồ candlestick và thắng dễ dàng đối phương, robot Trade System, một chương trình điện toán được chế tạo để mua bán chứng khoán. Ông đã trả thù được máy tính Big Blue cho Kasparov, kỳ tài về cờ Vua.


Trong biểu đồ này ghi lại giá cả 3 ngày của Euronext***

Đây là cấu trúc của một candlestick, bạn có thể so sánh vì nó cũng như bar-chart nhưng nó dễ hình tượng hơn.

Thương gia Homma gọi hình chữ nhật là thân (body) và đường thẳng ở đầu trên hay đầu dưới của thân là bóng (shadow). Trong một giai đoạn thời gian mua bán, giá cả bắt đầu từ một chiều ngang thân này và kết thúc chiều ngang thân kia, nếu giá cả có giao động quá mức mở đầu và mức kết thúc thì nó trở thành bóng. Khi giá cổ phần lên thì người ta dùng hình trắng hoặc xanh lá cây, giá bắt đầu từ chiều ngang dưới thân và giá kết thúc ở chiều ngang đầu thân, Trái lại khi cổ phần xuống thì người ta dùng màu đỏ hay màu đen, giá bắt đầu ở đầu chiều ngang trên thân và giá kết thúc chiều ngang ở dưới.

Cách khai thác candlestick.

Biểu đồ candlestick đã lưu truyền và càng ngày càng thịnh hành trong giới đầu cơ vì nó đã hình tượng hóa một sự thật kinh tế rất đơn giản: Giá cả cổ phần lên xuống do sự thương lượng giữa những người muốn bán và người những muốn mua. Khi số lượng cần mua nhiều hơn số lượng cung cấp thì giá cổ phiếu sẽ lên. Khi cung nhiều hơn cầu thì giá sẽ xuống. Tùy theo hình tượng màu trắng hay đen, bóng và thân dài ngắn ra sao mà người ta đặt tên cho từng candlestick Ưu điểm tuyệt đối của candlestick là chỉ nhìn sơ sơ qua những hình tượng là bạn có khái niệm rõ ràng về sự mạnh yếu giữa hai phe mua và bán, do đó bạn có thể đoán trước sự lên xuống cổ phần chính xác hơn nhiều loại biểu đồ khác, ít nhất là 5- 10 phút tiếp theo. Đối với những người day trader, chỉ cần đoán trước khoảng chừng thời gian đó thôi thì cũng đủ nhởn nhơ lăn lộn trong thị trường chứng khoán.
Sau đây tôi xin dẫn chứng một vài hình tượng:

Hình tượng marubuzo

Hình tượng marubozu, thân không có bóng, (body without shadow) màu trắng là bên bán bị phe kia mua mạnh hơn nuốt trửng, có bao nhiêu cổ phần tung ra thị trường được mua bấy nhiêu đẩy mức giá cổ phần đang lên rất nhanh. Ngược lại nếu hình marubozu đen thì số lượng cổ phần bán ra quá nhiều, người mua ra giá bao nhiêu cũng được, cổ phần này đang sụt giá trầm trọng.

Hình tượng doji (ngôi sao) hay spinning stop (bông vụ).


Thân nhỏ mà bóng dài cho ta biết là cuộc thương lượng của hai phe mua bán chưa phân thắng bại, giá cả đang còn lưng khừng. Khi bạn định mua hay bán một cổ phần mà gặp hình tượng này thì ban nên chuẩn bị nhập lệnh, chỉ cần có một trong 4 hình tượng sau đây xác nhận sự thay đổi xu hướng là bấm chuột cho mệnh lệnh ra thị trường.

Hình hammer (búa tạ), inverted hammer (búa tạ ngược), hangging man (tội nhân treo cổ) và shooting star (sao băng).


Là bốn hình tượng có đặc điểm chung là thân ngắn mà một bóng dài, ít nhất phải bằng hai lần thân, một bên không có hoặc có bóng rất nhỏ. Đây là những hình tượng cho ta biết cổ phần đang đổi ngược xu hướng (reversal), cần phải mua hay bán ngay trước khi trễ. Sau đây là 2 biểu đồ chứng minh.

Đây chỉ là những hình tượng tiêu biểu của candlestick, vì bài viết có hạn, tôi không thể trình bày hết những cái lắt léo của cách đọc phương pháp candlestick này, quý vị nào muốn nắm vững nó cần phải học hỏi nhiều hơn. Cách dễ nhất là vào google.com tìm website có chữ “candlestick” hoặc là mua cuốn sách nói về candlestick do S. Nison và G.L. Morris viết. Bạn cần phải thành thạo những hình tượng trước khi lao vào thị trường chứng khoán.
Khuyết điểm của mọi hệ thống phân tích kỹ thuật (candlestick cũng không ngoại lệ) là nó có thể cho chúng ta những dấu hiệu sai lầm làm chúng ta mua và bán không đúng thời điểm. Bạn có thể dùng nó để buôn bán cổ phần, chứng chỉ (index)... một khi bạn đã thành thạo. Bạn mua bán càng ngắn hạn chừng nào thì biểu đồ candlestick càng cho bạn đoán trước chính xác chừng ấy. Để khai thác hết ưu điểm của nó, người đầu tư phải được công ty trung gian cung cấp dịch vụ cho phép họ đọc được bảng biểu đồ candlestick trực tuyến và lệnh mua bán được chuyễn vào thị trường ngay lập tức . Nếu công ty của bạn không có những dịch vụ này, thì bạn khó có thể thành day trader hay swing trader bắt buộc bạn mua bán với giai đoạn thời gian lâu hơn.

Đoàn Thanh Tùng
Liège Belgium.

*** Vì thuvienvietnam.com yêu cầu tác giả diễn tả chứng khoán mang tính cách thời sự, tôi xin kể lại cách nhập vào và nhảy ra cổ phần Euronext dựa vào biểu đồ candlestick vào cuối tuần vừa qua, tôi dùng hai chiến lược khác nhau, swing và day trading. Swing trading với cách chơi cổ phần Euronext ngắn ngày, mua vào ngày 30/03/2006 với giá 66,24€/cổ phiếu và đặt stop loss ở mức 64,45€, sell limit ở mức 69,72€. Euronext lên được 3,34 %, giá 68,05€. Tôi ban lệnh trailing stop lên mức 67,24€/cổ phiếu. Dù thứ hai này, Euronext có hạ giá, thì tôi vẫn giữ được tiền vốn. Day trading với 2 phi vụ mua bán trong ngày thứ sáu 31/03/2006, lần thứ nhất mua vào lúc 9h43 với giá 66,95€/cổ phiếu, bán ra lúc 10h28 với giá 67,90€/cổ phiếu. Phi vụ thứ hai lúc 15h59 giá 67,50€/cổ phiếu và bán ra với giá 67,85€ lúc 16h43. Ba trong bốn quyết định mua vào, bán ra trong ngày thành công là do tôi nhìn thấy hai tượng hình hammer và inverted hammer.

"mua vào ngày 30/03/2006 với giá 66,24€/cổ phiếu và đặt stop loss ở mức 64,45€, sell limit ở mức 69,72€. "

Chào anh,

Thưa anh tôi mới tập sự chơi chứng khoán, đọc trong bài viết của anh có đọan tôi vừa trích ra ở trên, nên có thắc mắc như sau:

cùng 1 cổ phiếu chúng ta có quyền đặt 2 lệnh bán theo giá "stop loss" và "sell limit" được sao?

Xin anh vui lòng giải thích.

Xin cám ơn anh.

Thienhi48

Đoàn Thanh Tùng trả lời cho thienhi48:

Chào bạn Thienhi48,

Trong những công ty môi giới của tôi ở Âu Châu, thì không có lệnh vừa sell limite mà vừa có stop loss được.

Trong trường hợp của tôi nêu về cách mua bán với cổ phần Euronext. Thì tôi đặt stop loss cho công ty môi giới. Còn bán sell limit tôi có sẳn ... ở trong đầu. Ít có khi nào một cổ phần nhảy vọt, không có căn cứ rõ ràng mà không có sự điều chỉnh, sụt xuống chút ít.

Tôi đang viết về lý thuyết mua bán ngắn hạn, trong đó tôi sẽ giải thích rõ ràng về stop, trailing loss hơn. Xin bạn chờ một chút.

Chúc bạn thành công trong cuộc đời.
Tùng

Chao` anh

No/i nho~ anh nghe nha

Tui ddoc. ca/i thread tre^n 2 la^`n ma` cung~ hong~ co/ hie^u~ mo^ te^ gi` lun.

Thui thi` tui phai~ vao` Amazon.com lu*a. 1 cuo^/n sa/ch no/i via` Candlestick Charting Explained cua~ Gregory Morris mi/ ddu*o*c.

Please cheer

Thưa anh Lethy44,
Tôi rất mừng khi đọc được bài phân tích cũa anh về Candle Stick, xin anh có thễ chĩ dẫn thêm chi tiết, ý nghĩa va` ca'ch su*~ du.ng cũa 4 biễu đồ: hammer (búa tạ), inverted hammer (búa tạ ngược), hangging man (tội nhân treo cổ) và shooting star (sao băng).
Thành thật cãm ơn sự chia sẽ cũa anh,
Good